خاک عبارت از ذرات کوچک و میده گی سنگ در روی زمین می باشد که از تخریب سنگ ها به مرور زمان نظر به شرایط فزیکی و کیمیاوی به دست می آید و توسط باران، باد  و آب انتقال یافته مواد جسپناک را تشکیل می دهد . خاک از دیرینه ترین مواد ساختمانی است که انسان ها برای سر پناه خود از آن استفاده نموده است. امروز هم زیادترین مواد تعمیراتی را در جهان خاک تشکیل می دهد .

          خاک  نظر به خواص فزیکی و میخانیکی خود به 5 نوع تقسیم می گردد:

1-      صخره ای: عبارت از خاک های متحوله، ناریهو راسبه با ارتباطات سخت بین ذرات (جوش خورده و سمنت شده) که به شکل یک لخت یا کتله های درز دار موجود می باشد؛

2-      نیمه صخره ای؛

3-      سنگ پارچه دار؛

4-      ریگی؛

5-      گلی.

          در کار های عملی ساختمانی به پیمانه وسیع خاک های غیر صخره ای به مشاهده می رسد که تقریبا 75 فیصد سطح زمین را پوشانیده از آن ها به حیث اساس یا محیط ساختمانی و در بعضی حالات بحیث مواد ساختمانی استفاده می گردد .

در میخانیک خاک ها قبول شده است که خاک ها منرالی می باشد  یعنی از مواد ریزان طبیعی تشکیل یافته و ترکیبات عضوی در آن ها موجود می باشد. نظر به این مشخصه خاک ساختمانی باید از خاک زراعتی تفکیک گردد.

          خاک زراعتی (قشر رویانیده) عبارت از طبقه بالایی اقشار نرم طبیعی است که در نتیجه عمل مشترک اقلیم آب هوا و ذرات عضویت های نباتی و حیوانی تغییر خورده از مواد عضوی غنی می باشد.

خواص ساختمان های خاکی

          ساختمان های خاکی در برابر فشار دارای مقاومت متوسط می باشد، اما در برابر کشش و انحنا مقاومت ناچیز دارند که قابل محاسبه نیست قوه که بالای یک دیوار وارد می شود توسط عرض دیوار به تهداب انتقال می یابد.

          ساختمان های خاکی زمانیکه مشبوع می گردند مقاومت آن ها کم می شود ، لذا باید کوشش شود تا ساختمان های خاکی طوری ساخته شود که از آب مشبوع نگردند، در غیر آن تهداب ها که وزن تعمیر بالای آن انتقال میابد باید از سنگ و یا خشت پخته کار شود تا آسیبی به ساختمان نرسد. سطح بام ها باید نشبی کافی داشته باشد  تا از یکجا شدن آب در یک جای جلوگیری شود. همچنین جوانب تهداب ها باید طوری نشیبی داده شود که آب باران به طرف دیگر رد گردد و تهداب خاکی را مشبوع نسازد .

          ساختمان های خاکی و یا گلی در برابر قوه های زمین لرزه مقاومت ندارند . لذا در جایکه تکان زمین لرزه زیاد است باید ساختمان های خاکی و یا گلی ساخته  نشود. در جاهایکه لرزش زمین کمتر به وقوع می پیوندد می توان ساختمان های خاکی و یا گلی نمود، مگر برای مقاومت بیشتر آن نکات زیر باید مد نظر گرفته شود:

1-      تعمیر باید توسط یک حلقه و یا رینگ کانکریتی و یا چوبی در بالای سرطاق بسته شود ضخامت رینگ 15 الی 20 سانتی متر کافی است و به تعداد دو دانه سیخ حداقل ده ملی استعمال شود، در جایکه سیخ گول نباشد از دستک های چوبی هم می توان استفاده نمود، عمارت باید به همدیگر به گونه عمودی نیز پیوند داشته باشد برای این مقصد از سیخ گول  و یا دستک های چوبی استفاده شود.

2-      کوشش شود تا تعمیر به صورت متناظر ساخته شود؛

3-      کوشش شود تا جای کلکین ها و دروازه ها در وسط دیوار تعین گردد،

4-      طول ساختمان نباید بیش از سه چند عرض آن باشد،

5-      تعمیر نباید از دو منزل اضافه ساخته شود،

6-      در قسمت عمق کندنکاری و خاک تهداب آن باید توجه زیاد گردد،

1-      در قسمت کیفیت مواد خاک که برای خشت و مصالحه تعمیر استعمال می شود توجه گردد.