معلومات ویژه درباره آموزشگاه ها

تعریف آموزشگاه به لحاظ علمى

در فرهنگ واژه نامه آموزشگاه به معنی دبستان، دبیرستان، کالج و مدرسه آمده است، به عبارهءدیگر آموزشگاه مهد و مکان پرورش و آموزش است که جامعه را به شگوفایی ، پیشرفت و ترقی مسیر می دهد.

تعریف آموزشگاه از دیدگاه انجنیرى

آموزشگاه یک ساختمان همگانی بوده که به پیمانه گسترده جهت فراگیری پرورش و آموزش کودکان و نوجوانان بنابر خواسته های معیاری و ستندرد های بین المللی معماری؛ طرحریزی، مهندسی، دیزاین، تطبیق و مورد بهره برداری قرار می گیرد.

بررسی ساحه تعمیرات آموزشگاه ها:

موقعیت تعمیرات آموزشگاه باید در مناسب ترین مناطق و یا محلی برگزیده شوند که از نگاه سروصدا، جای مناسب، آلودگی هوا، نور آفتاب، نزدیک به خیابان های پخته و در مرکزیت قرار گیرد تا همگان به خوبی از آن استفاده نمایند. ناگفته نباید گذاشت که باید درب ورودی آموزشگاه ها از خط سرخ ترافیک، کانال های آبیاری یا فاضلاب دورتر درنظر گرفت تا کودکان آسیب نبینند. در صورتیکه در نزدیکی سرک طرحریزی گردند فاصله آن از خط سرخ بنابر نورم های معیاری حداقل از یازده متر کم نباشد.

فلسفه وجودى آموزشگاه ها:

آموزش عبارت از فراگیری علوم و آموختن معلومات در رشته های مورد نظر می باشد، اما پرورش یعنی ایجاد، تغییرات مطلوب در رفتار آدمی برای رسیدن به یك زندگی كامل و همه جانبه می باشد. آموزش و یادگیری بخش مهمی از زندگی هر انسان است و همه انسان ها در طول زندگی خود تحت تعلیم و آموزش قرار می گیرند این امر در مقاطع مختلف تعلیمی و تحصیلی و در فضاء های گوناگون مانند کودکستان، آموزشگاه  و دانشگاه صورت می گیرد. به لحاظ انیکه فضاء و محیطی که در آن به خاطر آموزش پرداخته می شود تاثیر بسیارمهمی در امر یادگیری دارد که در طراحی و ساخت این فضاء ها باید مورد توجه معماران قرار گیرد و طراحی این گونه فضاء ها به نحو مناسب انجام گردد.

آریانای باستان، خراسان سده های میانه، و افغانستان كنونی از سال های قبل مهد علم و دانش بوده است. پیش از میان آمدن اسلام در آریانا آموزش و پرورش توسط آئین (ویدی) و سپس در مدنیت اوستائی صورت می گرفت، بر علاوه مراكز آئین زرتشتی و امثال آن وجود داشت و منطق ارسطو، فلسفه، علم نجوم، طب یونان نیز تدریس می شد. محل آموزش آن زمان دربار پادشاهان، تفرجگاه ها و عبادتگاه ها بود، آئین بودیزم نیز در حصص شرقی افغانستان رواج یافت و این سلسله تا ظهور اسلام ادامه پیدا كرد. دین اسلام كه مردم را به یكتا پرستی دعوت می نمود، مردم را تشویق به فراگیری و تحصیل تفسیر، حدیث، فقه صرف و نحو، ادب، تاریخ، عقاید فلسفه ماوراء الصبیعه و طب نمود. اسلام در زمان خلیفهء سوم به كشور ما گسترش یافت و در دوره بنی امیه به پایه تكمیل رسید در آن زمان آموزشگاه و مسجد یكی بوده و فرقی بین آن ها دیده نمی شد. و مساجد زیادی در اطراف و اكناف چون هرات باستان، نیشاپور، بخارا و كرمان اعمار گردید. تعلیمات در مساجد به گونه همگانی و خصوصی صورت می گرفت. كودكان در ضمن خواندن دروس اسلامی مصروف خواندن كتاب های گوناگون می شدند، یعنی مردم هر منطقه كتابی را به زبان مادری خویش نیز می آموختند.

مسلمانان در قرن چهارم به ساختن آموزشگاه ها آغاز کردند و در شهر های خراسان آموزشگاه ها و كتاب خانه ها تأسیس نمودند و در دوره ساسانیان، غزنویان ،سلجوقیان، غوریان ،خوارمشاهیان و گورگانیان همواره آموزش و پرورش به شیوه های مروجه آن زمان صورت می گرفت. در بیشترین جاها نمازگزاران وظیفه تدریس كودكان را به دوش داشتند، و آن ها مورد احترام قرار گرفتند.
بعد ها آموزشگاه های حبیبیه، امانی و استقلال زمینه معارف را در سطح کشور گسترش داد و فرهنگ پرورش و آموزش در مراکز و شهر های کشور نهادینه شد مگر تا هنوز در روستا ها و دهات مراکز آموزشی با همه تجهیزات و ملحقات آموزشی به گونه كامل و درست تهیه و آماده نگردیده اند.

ادامه نوشته

پروژه اعمار مکتب ۸ صنفی تدریسی الحاقیه مدرسه هاشمیه

در صفحه وزارت محترم شهرسازی و اراضی از اعمار مکتب ۸ صنفی تدریسی الحاقیه مدرسه هاشمیه در قریه متا، ولسوالی خنج ولایت پنجشیر گزارش شده است.

این مکتب دو طبقه‌یی در مساحت ۴۳۴ متر مربع زمین با هزینه مالی ۲۳ میلیون و ۲۲۵ هزار افغانی از بودجه انکشافی وزارت معارف ساخته شده است.

تبصره:
1. ظاهراً معماری نماهای تعمیرات مراکز آموزشی را از تون رنگ آبی در نظر می گیرند، اما نمای از دو نوع رنگ که آن هم از ترکیب رنگ آبی نیست؛ هدف آموزش را بازگو نمی کند؛

2. تعمیر خیلی ها نزدیک و متوصل با کوه است، آیا سرویران لغزش سنگ پارچه های کوه را در نظر گرفته اند، تا لغزش سنگ سبب تخریب ساختمان و در معرض قتل افراد که در آن مشغول درس اند نگرند.

درکل نواقص و کمبودات معماری در این تعمیر وجود دارد... اما روی دو مسئله فوق اکتفاء می گردد.

 

كاربرد غير معيارى پروژه انستیتیوت تدارکات ملی!!!

     حكومت اين انستيتوت را به هدف ارتقاء ظرفيت و كسب مهارت هاى تخنيكى كارمندان اداره تداركات ملى در مساحت ١٠٤٠ متر مربع در دو طبقه با هزينه مبلغ هجده ميليون افغانى در محوطهء دانشگاه پولى تخنيك كابل اعمار نموده است كه بعضأ در رويه كارى از قطعات ساختمانى توليدات داخلى استفاده كرده است.
     در این تعمیر تمامی تسهیلات رفاهی از قبیل داشتن صنوف درسی، دفاتر کاری، تشناب ها، سالن کنفرانس، طعام خانه، کتاب خانه و انتظارگاه مجهز با سيستم هاى عصری آب و برق، انترنت، سردکن، گرم کن و سایر تسهیلات طرح و ديزاين گرديد است.

 

تبصره!!!
نظر به تصاویر انشتار یافته از آدرس وزارت محترم شهرسازی و اراضی؛ کار فزيكى این پروژه چندان قابل ملاحظه نبوده و داراى كاستى و كمى هاى ذيل مى باشند:

 

١. دروازه ورودی عمومی:
ظاهرأ مدخل عمومى در نما بدون برجستگى و خيلى ها ساده طراحى شده اند و براى ساختمان ها مدخل عمومى جهت تشخيص استفاده كننده نابلد؛ قابل تفهيم نمى باشد.

٢. زینه اضطراری:
ظاهرأ در نماى جانبى راه پله فلزی اعمار گرديده است كه با تعمير آهنكانكريتى همخوانى نداشته و عمر فلزى با كانكريت قابل درك است كه احتمالأ جسم زينه نسبت به ساختمان نظر به زمان زودتر تخريب گردند.

٣. بام قیچی پوش:
بام هاى قيچى پوش در اقليم معتدل شهر كابل مصرف اضافى و ديزاين غير معيارى است، بام هاى چيرداكى اكثرأ در مناطق سردسير كه داراى زمستان بارندگى برف باشد در نظر گرفته مى شوند.
قسمت انجامى قيچى پوش ها به گونه ى ديزاين و اعمار مى گردند تا برف را اجازه ندهند كه از قيچى آويزان شده و سرطاق يا ديوار ساختمانى ايزوگام ناشده را تخريب نمايند. نظر به لرزش برف از لبهء قيچى و تأثر منفى آن به ديوار و سرطاق كلكين ها نگران كننده است.

٤. طرح و تنظيم كلكين ها:
کلکین های ادامه دار و همچنان در دو منزل شيماهاى نامتناظر از زيبايى نماى تعمير كاسته است و در عين حال ساختمان پيكر كلكين ها و دروازه ها از جنس مواد ساختمانى پى وى سى يك چالش كلان بالاى اقتصاد و كاربرد چوب چهارتراش كشور است كه چوب نسبت به پولى وينيل كنوليد مداوم، باكيفيت و داراى مزيت هاى بهداشتى مى باشد.

٥. لندسکیپ:
ماحول تعميرات به زيبايى و زينت نياز حتمى پنداشته مى شود و همچنان غرس نهال و گل بته ها به پالايش هواى محيط ساختمان قابل ملاحظه است.

٦. كابرد رنگ:
رنگ ظاهرى تعميرات بازگو كننده اهداف كارى و مسؤليت هاى وظيفوى آن مى باشد كه در تعميرات اكادميك و آموزشگاه هاى عمومى و مسلكى از تون رنگ آبى كه مبين آموزشى و پرورش است مورد كاربرد قرار مى گيرد كه با كمال تأسف رنگ خاكسرى با هدف تعمير نامبرده همخوانى ندارد.

٧. پكه سقفى و ديوارى:
در سالن هاى درسى پكه نصب كرده اند كه پكه ها سالن ها را درست سرد نساخته و همچنان صداى آن سبب اختلال و مزاحمت در حين تدريس مى گردد.

ملاحظات فوق به لحاظ معيار هاى معماری ساختمانی کمی و کاستی های منحصر به فرد خود را دارد. امید که در طرح و ديزاين ساختمان های بعدی روی این همه کاستی ها غیر نورماتیف توسط انجنيران متخصصين و مجرب بازنگری صورت گرفته تعميرات از لحاظ ظرافت، زيبايى، كيفيت، مداومت و مقاومت مناسبتر ديزاين گردند!
انجنير ضياء احدى
١٩-١٠-١٣٩٨ خورشيدى