منبر جایگاه خطابه می باشد، احتمالأ واژه منبر را از ریشه عربی نَبَرَ به معنای عالی و بلند دانسته‌اند. منبر یادگار پیامبر بزرگ اسلامﷺ و فراگیرترین رسانه جهت روشنگری و بصیرت افزایی از آن زمان تاکنون برای مسلمانان بوده است.

پیش از ظهور اسلام منبر در حجاز وجود نداشت و سخنرانان برای سخنرانی بر نیزه تکیه می‌دادند. پیامبر بزرگ اسلام ﷺ نیز در آغاز رسالت به صورت ایستاده و با تکیه بر درختی (ستون حنانه) خطبه می‌خواند تا این که برای ایشان منبری با سه یا چهار پله ساختند. در برخی منابع روایت از کلمه «منبر» برای سخنرانی پیامبر بزرگ اسلام (ﷺ) یاد شده که شاید بتوان از آن برداشت کرد که در آن زمان منبر به کار می‌رفته است، منبر در طول تاریخ از کارآمدترین عنصر مسجد بوده است و تریبون حکومت اسلامی که از آن برای ارائه خطبه و موعظه و اعلام مواضع سیاسی، اجتماعی و فرهنگی کار گرفته شده است.

در برخی دیگر از نقل‌ها آمده است که پیش از منبر، سکّویی از گِل ساخته بودند که پيامبر بزرگ اسلام ﷺ بر روی آن می‌نشست و تنها در سال هفتم هجری قمری بود که مردم منبری چوبین ساختند و پیامبر بر آن نشست. خوب است که در نشستگاه منبر از مواد نرم کار گرفته شود.

اَهمیت مِنبَر

منبر در دوره اسلامی دو کارکرد اساسی آگهی رسانی و آموزش دهی از فرموده های اسلامی را به عهده دارد که به عنوان رسانه‌ای با نفوذ، نقش بارزی ایفاء می نماید. این رسانه به سبب این‌که فرستنده پیام دارای وجاهت دینی و جایگاهی دارای اعتبار می باشد. کار واعظ از آن جا که متضمن یادآوری مسؤلیت‌ها و عنایت داشتن به عوامل سعادت و شقاوت دارین بود، با حکایت و داستان‌های آموزنده اخلاقی همراه می‌شد و از همین رو بود که وعظ را علم تذکیر و قصص می‌خواندند و واعظ را به این جهت مذکِّر یا قصه‌گو نیز می‌گفتند.