​​​​​مناره ساختمان است در قالب برج بلند و باریک که معمولاً در کنار مساجد برای گفتن أذان ساخته می شوند. در گذشته ها منار نقش راهنما در کنار جاده ها و آغاز شهر ها و در کنار مساجد و کاروان سراءها و یا مدارس را ایفاء می کردند. در این بناء به دلیل روشن کردن چراغ و یا آتش بر فراز آن برای راهنمایی رهگذران که شب هنگام از راه های دور به طرف شهر می آمدند به مناره یا محل نور متوجه می شدند و یکی از شاخص های عمده و اساسی شناخت مساجد به شمار می روند.

الگوی اصلی مناره‌ها برج های کوتاه و مربع شکل پیش از اسلام در سوریه بود که برای معابد یا مقاصد کلیسایی ساخته می شدند، مگر معماران مسلمان بر ارتفاع آن افزودند و آن را به بناهای پله دار چند طبقه‌ای از نوع فانوس‌های دریایی رومی نزدیکتر کردند. نخستین مناره در حدود سال ٤٥ هجری به درخواست والی عراق در مسجد جامع بصره ساخت گردید.

در دوره اسلامی ساخت مناره ها در کنار مساجد یا مقبره ها رواج یافت. مناره ها ابتدا منفرد و از جنس خشت اعمار می گردیدند، بعدها با آجر همراه با تزئینات آجری و کتیبه ساخت مى شدند. در همین زمان نیز مناره های زوجی به ویژه در دو طرف ایوان های گنبد دار ترویج یافت که در این حالت به آن گلدسته نیز گفته می شود.

 

 اجزای ساختمان مَناره

الف- پایه یا سکو: مربعی‌شکل یا چند پهلو بوده که بدنه یا ساقه مناره در وسط آن قرار می‌گیرد. پایه را در جایی احداث می کنند که سطح زمین کاملاً سفت و محکم باشد، احداث پایه مناره بر روی زمین سفت لازمه ساخت مناره است زیرا پایه باید توانایی نگهداری سایر اجزاء مناره را داشته باشد.

ب‌- ساقه یا بدنه: به شکل استوانه یا مخروطی شكل ساخته می شود. ساقه یا بدنه مناره روی چنین پایه ای که معمولأ دارای مقطع 4 یا 8 وجهی است و به شکل مخروط ناقص یا استوانه ساخت می گردد. سپس سر پوش (جایگاه مؤذن) را به شکل بدنه مناره می سازند.

ج‌- سرپوش: مربع و هشت گوش که مهم‌ترین بخش مناره‌است. سرپوش مهمترین قسمت مناره است و جایگاهی است که دعوت به نماز در آن صورت می گیرد، در اطراف آن دیواره یا كتاره کوتاهی می کشند و در رأس مناره نیز سایبانی جهت حفاظت موذن و يا بلندگو در برابر باد و باران ساخته می شود.

د‌- رأس: سایبان که به اشکال گوناگون ساخته می‌شود.

تزئین و منقوش و رنگین کردن مناره‌ها احتمالاً از نیمه‌ی قرن سوم هجری به بعد مرسوم شد و آیات و احادیث نبوی در قالب تزئینات آجرکاری و گچ بری و کاشی‌های رنگی بر مناره ها نقش بست.

اکنون مناره جزء جدایی ناپذیر اماکن اسلامی می باشد. البته از مناره به اشکال متنوع در اماکن مقدس سایر ادیان نیز مورد کاربرد قرار می گیرد. در واقع وجود مناره به پیش از اسلام باز می گردد که در آن زمان از مناره به عنوان چراغ فانوس در بیابان استفاده می شد. هرچند تمام مناره‌های دنیای اسلام شباهت های زیادی به هم دارند اما باید اذعان داشت که فن معماری هر کشوری دارای ویژگی های به خصوص می باشد.

 

سیستم فرکانس امواج در أذان

مقادیر موجود در حکم همسایگی مسجد۴۰ ردیف خانه از هر طرف پشت، جلو، راست و چپ می باشد، لذا از این جهت فرکانس امواج برای صدای اذان تا ۴۰ ردیف خانه برابر است با HZ ۲۰۰۰۰ و ۱۰dB- ۹۰ و میانگین هر قدم متعادل انسانی؛ حداکثر فاصله زمانی بین شنیدن اذان و رسیدن به مسجد عبارت است از استاندارد زمانی حداکثر ۵ دقیقه پخش قرآن کریم مقدمه اذان و ۱۰ دقیقه پخش اذان از بلندگوی مسجد می باشد مدت زمان کافی برای رسیدن به مسجد برای آخرین ردیف از خانه ها(ردیف ۴۰) ۱۵ دقیقه می باشد.

 

 کاربرد مَناره ها

    • میل راهنما: برای راهنمایی کاروان‌ها در مسیر جاده‌ها و بلندگو جهت اطلاع رسانی به اداء نماز؛
    • اذان‌گویی و خبر رسانی: مکانی برای گفتن اذان؛
    • مناره نماد پیروزی: در جنگ های قبل از ظهور اسلام؛ مناره‌ها را از جمجمه سر انسان‌ها و حیوانات می‌ساختند.

 مصالحه مورد استفاده

در گذشته مناره ها غالباً از مواد ساختمانى همچون خشت و گل و پس از آن آجر و آهک ساخته می شد. آهسته آهسته با پیدایش سمنت و سيخ گول روش های سنتی طرح و اجرای این ساختمان ها تغییر کرد.

 

وَسائل دسترسی

عمومی ترین وسیله دسترسی به بخش های فوقانی مناره زینه های ارتفاعی می باشد که به جهت فرم و ابعاد ساختمان عمدتاً از نوع مارپیچ اعمار می گردد. در بعضی موارد از زینه های سیار استفاده می شوند و گاه گاه مناره ها بدون وسیله دسترسی همیشگی اعمار می گردند.

 

بارهای وارده

این ساختمان ها در مجموع تحت بار های مردهء باد و زمین لرزه قرار دارند. با توجه به کاربری ساختمان بار زنده قابل توجهی به تعمیر وارد نمی شود و می توان از اثر آن صرف نظر کرد. با توجه به نسبت ارتفاع به قطر زیاد ساختمان به ویژه در انواع بلندتر لازم است ساختمان جهت بار باد و زمین لرزه تحلیل دینامیکی و از تهداب های نوع میخی در نظر گرفته مى شوند.